Gezocht: oplossingen om scholieren te laten inzien dat leraar worden uitdagend, waardevol en divers is.

Zowel het primair onderwijs (po) als voortgezet onderwijs (vo) kampen met een groot tekort aan leraren. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zoekt naar manieren om het lerarentekort aan te pakken en heeft al diverse concrete stappen gezet om het beroep aantrekkelijker te maken. In deze challenge zijn wij op zoek naar oplossingen om meer scholieren enthousiast te maken voor werken in het onderwijs.

Volgens onderzoek heerst er onder leerlingen een incompleet beeld van wat het leraarschap inhoudt, te wijten aan jarenlange negatieve beeldvorming in de media en in de klas. Zowel de studie als het beroep voelen als een te nauwe keuze met weinig ontwikkelmogelijkheden. Voor veel leerlingen lijkt het eentonig, terwijl het leraarschap juist een beroep is dat ondernemerschap, vrijheid, afwisseling en maatschappelijke waarde (positieve impact) kan bieden, zaken die veel jongeren tegenwoordig zoeken in hun studie en carrière.

Het aanpakken van het lerarentekort vereist een veelzijdige aanpak. Dat doen we onder meer door middel van een financiële stimulans, bewust maken van carrièremogelijkheden, mentorschap en communicatieve acties. Er is echter veel meer nodig om scholieren te laten inzien dat het leraarschap een uitdagend, waardevol en divers beroep is met veel ontwikkelmogelijkheden. Daarom zijn we via deze challenge op zoek naar creatieve, vernieuwende of inspirerende oplossingen die daarbij kunnen helpen.

Heb jij een oplossing om meer scholieren te inspireren en motiveren om te kiezen voor een lerarenopleiding? En is deze oplossing toepasbaar in de klas en/of op school? Dan ontvangen wij graag jouw pitch!

Voor wie?

Deze challenge is gericht op startups, scale-ups, mkb’s, maar ook andere partijen of initiatieven (zowel commercieel als non-profit) mogen met deze uitdaging aan de slag. Als student of leraar kun je ook meedoen, maar besef je wel dat we niet alleen op zoek zijn naar ideeën. Als je één van de winnaars bent, verwachten we ook dat je actief aan de slag gaat met het implementeren van jouw oplossing.

Waar zijn we naar op zoek?

Het ministerie van OCW wil inzetten op het verhogen van de instroom naar lerarenopleidingen/naar het beroep. Voor deze challenge zijn we daarom op zoek naar oplossingen om scholieren enthousiast te maken voor een opleiding tot leraar. De oplossing moet gericht zijn op bewustwording en het ontdekken van de diversiteit, uitdagendheid en maatschappelijke waarde van het leraarschap.

De basis voor deze challenge berust op het onderzoek “Heb jij er weleens over nagedacht om leraar te worden?”. In dit onderzoek worden handvatten gegeven voor oplossingen, gericht op leerlingen, om de instroom naar lerarenopleidingen te vergroten. En aantal richtingen die hierbij worden genoemd:

• Ervaring opdoen: is het leraarschap wel iets voor mij? Het vak van leraar is een ervaringsberoep en dus ook een ervaringskeuze. Enthousiastelingen hebben ontdekt dat dit bij ze past door het uit te proberen. Oplossingen kunnen bijvoorbeeld gericht zijn op het ‘uitprobeerinstrumentarium’ van scholen, zodat leerlingen hun eigen talent voor het onderwijs gaan zien en ontdekken.
• Ambassadeurschap docenten: de beste beïnvloeder is de leuke, goede docent. Leraren kunnen een grote rol spelen in het spotten en benoemen van talenten voor het onderwijs, maar zijn zich hier vaak niet van bewust. Oplossingen kunnen gericht zijn op het aanmoedigen en inspireren van leerlingen, op een natuurlijke, niet sturende wijze. Bovendien kunnen docenten ook een rol spelen in het schetsen van een realistisch beeld van het beroep, waaronder het salaris (hier bestaan veel misvattingen over).

Met bovenstaande richtingen geven we alvast wat inspiratie, maar hoe de oplossingen er exact uit moeten zien ligt niet vast. We zijn benieuwd naar alle creatieve, vernieuwende en inspirerende oplossingen die helpen om meer scholieren te laten kiezen voor een lerarenopleiding als vervolgstudie. Dat kunnen ook oplossingen zijn waar we zelf nog niet aan gedacht hebben. Wel is het een harde eis dat de oplossing in de context van het klaslokaal en de school uitvoerbaar moet zijn. Het is een pré als je daarvoor al een pilotlocatie in beeld hebt, maar als je dat niet hebt gaan we je helpen zoeken naar een geschikte school.

Waar zijn we niet naar op zoek?

• Aanpassingen in de wet- of regelgeving of in (landelijk) beleid.
• Herhaling van initiatieven die al gesubsidieerd zijn of zijn geweest door een overheidsinstantie.
• Initiatieven die geen elementen bevatten die eventueel overgenomen kunnen worden door andere scholen.
• Communicatie- of mediacampagnes die niet toepasbaar zijn in het klaslokaal of op school.

Wat is er te winnen?

• Een pilotbudget van in totaal €100.000 (inclusief btw) om de pilot met de pilotschool uit te voeren, te verdelen over maximaal 3 initiatieven.
• Kans op opschaling of een duurzame samenwerking bij een succesvolle pilot.
• Toegang tot het netwerk van het ministerie van OCW.
• Ondersteuning van enthousiaste onderwijsexperts die jullie kunnen helpen je product nog beter te maken.

Beoordelingscriteria

• Creativiteit: we zijn op zoek naar originele/vernieuwende ideeën die scholieren op een verrassende manier laten zien dat het leraarschap veelzijdig en boeiend is.
• Aansluiting bij de doelgroep: het is belangrijk dat je oplossing goed past bij wat scholieren interessant vinden en begrijpen. Zorg ervoor dat je aanpak aansluit bij hun leeftijd, ervaring en belevingswereld.
• Uitvoerbaarheid: denk aan praktische zaken zoals kosten, tijd en beschikbare middelen. Jouw oplossing moet realistisch en praktisch uitvoerbaar zijn in een klas of schoolomgeving.

Het is een pré als de uitvoering niet eenmalig is, maar uit te breiden, buiten het pilotbudget om.

Voorwaarden oplossing/indiener

• Ingeschreven bij de KVK, of bereid zijn te registreren als je wint.
• Voldoet aan alle geldende wet- en regelgeving.
• Kunnen demonstreren van een werkend prototype/product/dienst.
• In staat om binnen 3-6 maanden een pilotproject te starten.

Jullie pitch (max. 6 pagina’s / 18 slides)

• Beschrijving van het concept: geef een zo concreet mogelijke beschrijving van jullie concept. Leg uit waarom je hiervoor kiest, waarom dit past bij de doelgroep en wat we concreet gaan merken als jouw concept uitgekozen wordt.
• Beschrijving van de pilot: geef een korte beschrijving van wat er nodig is om een pilot op te zetten en wat jullie daarbij van ons nodig hebben. Ga daarbij in op de ondersteuningsbehoefte en het financiële voorstel voor de pilot (en bij succes het voorstel voor de lange termijn).
• Beschrijving team: geef een korte beschrijving van het bedrijf en team dat de pilot wil gaan realiseren.

De pitch mag in vrije vorm worden ingediend (presentatie/slide deck/briefvorm), maar moet als pdf-bestand (liggend of staand A4) worden geüpload (max. 30MB). Video’s, voorbeeldwebsites, etc. kunnen daarin worden opgenomen als link.

Tijdlijn

• 24 augustus - Lancering challenge
• 19 september van 15:00 tot 16:00 - Informatiebijeenkomst (niet verplicht)
• 12 oktober om 17:00 - Deadline challenge 
• Uiterlijk 3 november - Bekendmaking selectie 
• Eind november/begin december - Live pitches / gesprekken met de geselecteerde inzendingen
• Q1 2024 - Start pilot

Achtergrond

In het primair onderwijs is momenteel een geschat lerarentekort van 9,5 procent, wat neerkomt op een tekort van 9.700 fte. Deze problemen spelen overal, maar met name in het westen van Nederland en de grote steden. Over vijf jaar daalt het tekort naar verwachting door hogere salarissen en doordat nieuwe leraren gemiddeld meer uren per week werken. Daarna loopt het tekort volgens de voorspellingen weer op doordat het aantal leerlingen groeit. Met deze challenge richten we onze pijlen op de langere termijn; de toekomstige leraren die nu nog leerling zijn. 

In het voortgezet onderwijs verschilt het lerarentekort per onderwijstype en vak. In het voortgezet onderwijs zijn de permanente tekortvakken: Nederlands, Duits, Frans, informatica, natuurkunde, scheikunde, wiskunde en klassieke talen. Vakken met een afnemend tekort zijn: Engels, aardrijkskunde, economie en maatschappijleer. Vakken met permanent minder grote tekorten zijn: biologie, geschiedenis, levensbeschouwing, gezondheidszorg en welzijn, CKV, kunstvakken en lichamelijke opvoeding.

Relevante documenten

• Voortgang van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van de lerarenopleidingen: Kamerbrief over voortgang lerarenstrategie.
• Eindrapportage ontwikkelen interventies in het voortgezet onderwijs om de instroom naar lerarenopleidingen te vergroten: “Heb jij er wel eens over nagedacht om leraar te worden?”

Over ons

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) werkt elke dag aan een slim, vaardig en creatief Nederland. Een land waar iedereen mee kan doen. Waar je de vrijheid hebt om je te ontwikkelen en te uiten. Als iedereen een gelijke kans krijgt, dan kan al het talent in Nederland bloeien. Van de handigste handen tot de knapste koppen.